• Strona główna
  • Kontakt
  • Aktualności
BIP
mask

System rzeczny

Rzeki
Narew jest największą rzeką północno-wschodniej Polski o całkowitej długości 484 km, z czego 36 km znajduje się po stronie Białoruskiej. Jej źródła znajdują się w białoruskiej części Puszczy Białowieskiej. Główne dopływami są Supraśl, Biebrza i Pisa (prawostronne) oraz Bug (lewostronny). W granicach Narwiańskiego Parku Narodowego dopływają następujące cieki: Liza, Szeroka Struga, Kowalówka, Awissa, Turośnianka, Czaplinianka i Kurówka.

Odcinek objęty najwyższą formą ochrony ma 45 kilometrów i obejmuje dolinę pomiędzy miejscowościami Suraż i Rzędziany. Jego najważniejszym walorem przyrodniczym jest unikatowy charakter rzeki. Ten nietypowy, wielokorytowy system rzeczny nosi nazwę „anastomozujący”.

Rzeka anastomozująca jest reprezentowana przez gęstą sieć różnej szerokości i długości koryt rzecznych, które naprzemiennie łącząc się i rozdzielając, tworzących  bardzo skomplikowany labirynt.  Elementy, które wyróżniają ten system spośród innych to przede wszystkim tzw. kanałowa budowa koryt oraz ich stabilność boczna. Cechy te oznaczają, że cieki mają znaczną głębokość już przy samym brzegu i stosunkowo płaskie dno, a brzegi są zabezpieczone przed erozją boczną przez zwarty system korzeniowy roślin. Charakterystyczna jest także znaczna głębokość w stosunku do szerokości. Bywa, że odnoga rzeki mająca miejscami 2 metry szerokości może mieć nawet 2-2,5 metra głębokości.

Rozdzielanie się istniejącego koryta umożliwia jednoczesne nałożenie się kilku czynników, z których najważniejszy to powtarzające się, regularne i długotrwałe zalewanie doliny, do którego dochodzi co najmniej raz w roku, zazwyczaj wiosną i jest związane z topnieniem śniegów. Często jednak wylewy zdarzają się również latem, głównie w czerwcu lub lipcu, kiedy na skutek znacznych opadów zarośnięte już roślinnością wodną koryta nie są w stanie pomieścić zwiększonej ilości wody. Wylewająca się na brzegi woda, jeżeli długo płynie zalaną doliną, może w niektórych miejscach, np. wzdłuż ścieżek zwierząt do wodopoju, wydrążyć nowe koryta. Wylewaniu się wody na brzegi sprzyjają też zatory lodowe (wiosną) i roślinne (latem). Powodują one spiętrzenie wody w istniejącym korycie i wystąpienie wody na brzeg.

Powstające początkowo koryto przejmuje tylko część wody ze starego, a później, jeżeli warunki atmosferyczne są w następnych latach korzystne, doprowadzi z czasem do jego zamarcia i przekształcenia w tzw. starorzecze. Jeżeli jednak nastąpią lata suche, nowo tworzące się koryto zarośnie i nie przejmie wody ze starego cieku. W związku ze zmiennością warunków atmosferycznych, do tworzenia nowych koryt dochodzi stosunkowo rzadko, cały system anastomozujący jest więc trwały i mało zmienny w czasie.

Rzeki RzekiRzekiRzeki